Rok 2021

Rok Tadeusza Różewicza

Urodził się w Radomsku w 9 X 1921 r. 

Debiut Różewicza miał miejsce jeszcze przed II wojną. Publikował na łamach tytułów prasowych jak „Pod znakiem Marii” oraz „Czerwone Tarcze”. W 1944 roku ukazał się zbiór pt. „Echa Leśne”, natomiast w 1946 roku jego proza i poezja satyryczna „W łyżce wody”. Jednak jego formalny debiut to dopiero tom „Niepokój” wydany w 1947 roku. 

Poezja Różewicza jest wyrazem kondycji człowieka osamotnionego, jak gdyby samego w obcym środowisku, zagubionego, który szuka świata wartości w świecie zniszczonym przez kataklizm wojenny. Totalitaryzm, obojętność i okrucieństwo – to autor zaznacza i do tego kontrapunktuje potrzebę kultywowania wartości podstawowych. 

Tom poezji Różewicza pt. „Czerwona rękawiczka” wywołał reakcje polskiej krytyki powojennej. Powstała później jego „Kartoteka”, czyli utwór będący teatrem absurdu. Różewicz wtedy okazał się być reformatorem. Powstał wówczas jego tak zwany „śmietnik”. Ten typ tekstu to na przykład „Przygotowanie wieczoru autorskiego”. 

W roku 1991 Różewicz został Honorowym Obywatelem Miasta Radomska. W roku 1999 natomiast odebrał laury Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta. Otrzymał też Nagrodę Literacką „Nike” w roku 2000. 

Jest obok takich jak Gombrowicz jednym z najczęściej tłumaczonych krajowych pisarzy, jego książki przełożono na 49 języków. 

Zmarł we Wrocławiu w dniu 24 kwietnia 2014 roku.

Źródło: https://zyciorysy.info/tadeusz-rozewicz/ | Zyciorysy.info

 Rok 2021

Rok Cypriana Kamila Norwida

Cyprian Kamil Norwid urodził się we wsi Laskowo-Głuchy pod Radzyminem 24 września 1821 roku. 

Należy do najwybitniejszych polskich prozaików i poetów, był również znakomitym dramaturgiem, grafikiem, malarzem, czy wreszcie myślicielem. 

W dorobku artysty znajduje się chociażby słynny utwór „Bema pamięci żałobnej rapsod” z roku 1851, czy „Coś ty Atenom zrobił Sokratesie”, który ukazał się w roku 1856. Ale to mało, bowiem wymieniać można więcej w dorobku tego jednego z największych polskich romantyków. 

W 1859 roku ukazał się „Do obywatela Johna Browna” , później „W Weronie” i „Moja ojczyzna” lub równie liryczne „Vade-mecum”. 

Pośród jego poematów odnajdujemy na przykład „Fortepian Szopena”czy „Assunta”, pisane prozą „Czarne Kwiaty” i „Białe Kwiaty”; napisał pięć nowel, a pośród nich „Ad leones!” i „Stygmat”, natomiast z ośmiu dramatów chociażby „Kleopatra i Cezar” oraz „Za kulisami”. 

W dorobku artysty znajduje się też kilkanaście obrazów, a pośród nich ten zatytułowany „Jutrznia”. 

Zmarł w Paryżu 22/23 maja 1883 roku.

Źródło: https://zyciorysy.info/cyprian-kamil-norwid/ | Zyciorysy.info

Rok 2021

Rok Stanisława Lema

Stanisław Herman Lem przyszedł na świat we Lwowie 13 września 1921 roku. 

Interesował się medycyną, w związku z czym poszedł na studia medyczne we Lwowie, później kończąc je w Krakowie. 

Polski pisarz gatunku hard science fiction, filozof, futurolog oraz krytyk. Jego debiutem książkowym była wydana w 1951 roku powieść Astronauci. Kolejne powieści fantastycznonaukowe jego autorstwa to: Obłok Magellana, Eden, Pamiętnik znaleziony w wannie, Powrót z gwiazd, Solaris, Niezwyciężony, Głos Pana, Wizja lokalna, Fiasko i Pokój na Ziemi. Był również autorem trylogii Czas nieutracony oraz cyklu groteskowych opowiadań fantastycznonaukowych: Dzienniki gwiazdowe, Księga robotów, Bajki robotów, Cyberiada, Opowieści o pilocie Pirxie. Napisał recenzje nieistniejących książek, a także wstępy do nieistniejących dzieł. Jest autorem zbiorów esejów, felietonów i publicystyki literackiej, w tym: Wejście na orbitę, Summa technologiae, Filozofia przypadku, Fantastyka i futurologia, Rozprawy i szkice

Odszedł w Krakowie 27 marca 2006 r., natomiast zostawił to co nieśmiertelne, między innymi „Cyberiade”, „Bajki robotów”, „Dzienniki gwiazdowe” czy też popularne i chętnie czytane przez pokolenia „Opowieści o pilocie Pirxie”

Źródło: https://zyciorysy.info/stanislaw-lem/ | Zyciorysy.info

 Rok 2021

Rok kard. Stefana Wyszyńskiego

Stefan Wyszyński przyszedł na świat 3 sierpnia 1901 roku, we wsi Zuzela. 

Szkołę podstawową ukończył w Andrzejewie, gimnazjum w Warszawie – kończąc szkołę w Łomży. Natomiast seminarium podjął i ukończył we Włocławku. 

Rok 1924 oznaczał dla Wyszyńskiego święcenia kapłańskie. Edukował się dalej na Wydziale Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Zdobył magisterium, następnie w 1929 roku obronił pracę doktorską. 

Wrócił do Włocławka gdzie działał w Wyższym Seminarium Duchownym będąc profesorem socjologii i prawa kanonicznego. Wraz z początkiem lat trzydziestych trudnił się też pracami redakcyjnymi w miesięczniku „Ateneum Kapłańskie”. Publikował treści antyhitlerowskie co sprawiło, że w czasie II wojny musiał się ukrywać w miejscowości Laski. Działał w AK jako kapelan szpitala. 

W roku 1946 przyjął z rąk prymasa Hlonda święcenia biskupie. Wykładał wówczas na KUL prowadząc również działalność wizytującą podległe mu parafie. 

W roku 1948 został prymasem. W roku 1950 udało mu się zawrzeć z władzami porozumienia, pozwalające Kościołowi na dalszą działalność. Tym nie mniej państwo chciało namaszczać swych księży – patriotów, wobec czego w roku 1953 Wyszyński wydał protest zatytułowany „Non possumus” („Nie możemy”). W tym czasie otrzymał nominację kardynalską, lecz do odbioru nie doszło, bowiem został aresztowany tego samego roku. Dopiero dojście do władzy Gomułki spowodowało zwolnienie go z uwięzienia w roku 1956. 

Później prymas Wyszyński dokładał wszelkich starań w związku z obchodami tysięcznej rocznicy chrztu Polski. Pewnym preludium obchodów był list polskich biskupów do niemieckich z roku 1965, zatytułowany „przebaczamy i prosimy o przebaczenie”, mający w swym przesłaniu pojednać oba narody. 

Z aktywnej polityki nie rezygnował. Prowadził bardzo elastyczny i kreatywny dyskurs z uwagi na tarcia na linii Kościół – państwo. Zawdzięczamy mu doprowadzenie do rozmów skutkujących powstaniem „Solidarności”. 

Zmarł 28 maja 1981 r. w Warszawie. Pośmiertnie otrzymał godność Prymasa Tysiąclecia.

Źródło: https://zyciorysy.info/stefan-wyszynski/ | Zyciorysy.info

 Rok 2021

Rok Konstytucji 3 maja

Powszechnie mówi się, że 3 maja 1791 uchwalono drugą po korsykańskiej konstytucję w nowożytnej Europie, a na świecie trzecią po amerykańskiej. 

W okresie zaborów Polski celebrowanie rocznic Konstytucji 3 maja było zakazane przez wszystkich zaborców. Polacy, którzy odważyli się obchodzić publicznie to święto byli karani. 

W latach 1916-1918 po wycofaniu się wojsk i władz rosyjskich z obszaru tzw. kongresowego Królestwa Polskiego, uroczyste obchody rocznicy Konstytucji 3 maja organizowano w wielu miastach.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918, rocznica Konstytucji 3 maja została uznana za święto narodowe. Po II wojnie światowej obchodzono je do 1946. Święto zostało oficjalne zniesione ustawą z 18 stycznia 1951 o dniach wolnych od pracy. Dopiero w roku 1981 ponownie świętowano to historyczne wydarzenie.

Święto Narodowe Trzeciego Maja przywrócono ustawą z 6 kwietnia 1990 roku.

Czy jednak rzeczywiście był to dopiero trzeci na świecie dokument ustanawiający porządek prawny i podział władzy? Otóż NIE!

 Rok 2021

Rok św. Józefa w Kościele Katolickim

Imię św. Józefa w Ewangeliach pojawia się 14 razy i poświęcają mu one 26 wierszy. 

Więcej na temat Świętego odnajdziemy w apokryfach, które opowiadają o jego rodzinie, małżeństwie, pracy i śmierci, jednak zbyt wiele w nich legend, aby można je traktować poważnie. 

Ewangelie Mateusza i Łukasza podają, że Józef pochodził z rodu króla Dawida.Józef z zawodu był stolarzem i cieślą. Św. Justyn, który żył blisko czasów apostolskich podaje, że Józef wykonywał narzędzia gospodarcze i rolnicze. 

Po zaślubinach Matki (Jezusa), Marii z Józefem, wpierw nim zamieszkali razem, znalazła się brzemienną za sprawą Ducha Świętego (Mt 1:18). Józef gdy dowiedział się, że oczekuje Ona dziecka, które nie będzie jego potomkiem, postanowił Ją dyskretnie oddalić i nie narażać Jej na zniesławienie. Jednak we śnie ukazał mu się anioł Pański, który rzekł Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów. (Mt 1:20). Józef wziął Maryję do swojego domu, a następnie udał się z Nią na spis ludności do Betlejem, gdzie narodził się Jezus. 

Międzynarodowy 

Dzień Języka Ojczystego 

znany też jako

Międzynarodowy Dzień 

Dziedzictwa Językowego

obchodzony jest 21 lutego

Jest to coroczne święto, które zostało ustanowione przez UNESCO 17 listopada 1999 roku. 

Jego data upamiętnia wydarzenia w Bangladeszu, gdzie w 1952 roku pięciu studentów uniwersytetu w Dhace zginęło podczas demonstracji w której domagano się nadania językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego. 

Według ONZ co najmniej 40% spośród języków używanych na świecie w roku 2016 zagrożonych było wyginięciem. 

Od 1950 r. zanikło 250 języków. Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego ma w założeniu dopomóc w ochronie różnorodności językowej jako dziedzictwa kulturowego.

DZIEŃ NAUKI POLSKIEJ

Od 2020 roku w dniu 19 lutego obchodzimy nowe święto państwowe - Dzień Nauki Polskiej. Jako datę corocznych obchodów wyznaczono dzień urodzin Mikołaja Kopernika w uznaniu jego wybitnych zasług na polu astronomii. Dzisiejsze święto stanowić ma inspirację do pójścia w ślady wybitnych polskich badaczy i wzmocnienia zainteresowania nauką.

OKRĄGŁE ROCZNICE

Krzysztof Kamil Baczyński

100 rocznica urodzin poety

Krzysztof Kamil Baczyński (1921-1944)

zajmował się poezją, będąc jednocześnie żołnierzem Armii Krajowej. 

Jako przedstawiciel pokolenia tak zwanych „Kolumbów”, Baczyński posługiwał się również pseudonimami, m.in. Jan Bugaj.

Źródło: https://zyciorysy.info/krzysztof-kamil-baczynski/ | Zyciorysy.info

Rok 2021

Rok Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 

Krzysztof Kamil Baczyński urodził się w Warszawie 22 stycznia 1921 roku. 

Jego ojciec był krytykiem literackim, pisarzem i żołnierzem Legionów Polskich, z kolei matka wykonywała zawód nauczyciela, będąc też autorką szkolnych podręczników. 

Baczyński naukę w liceum podjął w roku 1933, natomiast samą maturę przyszło mu zdawać w roku 1939. 

Jednocześnie od roku 1937 redagował pismo zatytułowane „Strzały” oraz zaznaczał swe członkostwo w Komitecie Wykonawczym „Spartakusa”. 

W czasie II wojny studiował polonistykę na tajnym Uniwersytecie Warszawskim, równocześnie kształcąc się w Szkole Sztuk Zdobniczych i Malarstwa. 

W lipcu 1943 działał jako sekcyjny w II plutonie formacji „Alek” 2., czyli kompanii „Rudy” batalionu Zośka Armii Krajowej, a to będąc w stopniu starszego strzelca pod ps. „Zieliński” oraz „Krzysztof”. W końcu jednak całkiem skoncentrował się na poezji. Wkrótce, bo w roku 1944, odnotował awans na starszego strzelca będąc podchorążym rezerwy piechoty. Łączył to z posadą kierownika działu poezji w miesięczniku społeczno-literackim pt. „Droga”. Później skorzystał z możliwości przejścia do harcerskiego batalionu „Parasol”, będąc tam na stanowisku zastępcy dowódcy III plutonu 3. kompanii. Jego pseudonimem był wówczas „Krzyś”. 

Baczyński był zaskoczony wybuchem Powstania Warszawskiego. Był wówczas w okolicy warszawskiego placu Teatralnego. 

Zginął będąc na posterunku 4 sierpnia 1944 roku w Pałacu Blanka.

Źródło: https://zyciorysy.info/krzysztof-kamil-baczynski/ | Zyciorysy.info

ROK

Sejm ustanowił patronów 2021 r. 

Podczas trzeciego dnia 21. posiedzenia Izba uhonorowała: 

kard. Stefana Wyszyńskiego, 

Stanisława Lema, 

Cypriana Kamila Norwida, 

Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 

Tadeusza Różewicza. 

2021 będzie także rokiem Konstytucji 3 Maja.

W Kościele Katolickim patronem roku 2021 będzie św. Józef.

Poszczególne postaci i tematy będziemy przybliżać w ciągu roku :)

 Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887)

   Nowy Rok (1886)

Rok Nowy! witajmy Rok Nowy!
Choć włos nam siwizna przyprószy,
Choć cierniem opasze nam głowy,
Choć łzy wyciśnie nam z duszy,
Rok Nowy! witajmy Rok Nowy!

Choć prawda się zaćmi na chwilę,
Choć fałszu nas wrzawa zagłuszy,
Choć prawo da złamać się sile,
My wiarą tą krzepmy się w duszy,
Że każda łza w krzywdach przelana
To lepszej przyszłości jest ziarno,
Że wszystkie zliczone u Pana
I żadna nie pójdzie na marno.

Więc choć nas smagają katusze,
Choć burzą nam grozi rok nowy,
My w górę i serca, i dusze
Podnośmy i oczy, i głowy,
Witajmy, witajmy Rok Nowy!

 

Wiersz pochodzi z książki Zygmunta Glogera „Rok polski”, wydanej w 1900 roku.